Smart Tachograaf
Definitie
De smart tachograaf (ook: slimme tachograaf of tachograaf generatie 2) is de tweede generatie digitale tachograaf die verplicht is voorgeschreven door EU-Verordening 2020/1054 en de aanvullende Uitvoeringsverordening 2021/1228. De smart tachograaf versie 2 (V2) is per 21 augustus 2023 verplicht in nieuwe voertuigen boven 3,5 ton voor internationaal transport, en per 1 januari 2025 in nieuwe voertuigen boven 3,5 ton voor nationaal transport.
De smart tachograaf onderscheidt zich van de eerste generatie digitale tachograaf (2006) door drie kerntechnologieën: (1) geïntegreerd GNSS-ontvanger (GPS/Galileo) die de voertuigpositie elke drie uur automatisch registreert; (2) ITS-interface (Dedicated Short-Range Communication, DSRC) voor remote download door handhavingsinstanties (ILT) zonder dat het voertuig hoeft te stoppen; (3) versterkte beveiliging via Motion Sensor generatie 2 die manipulatie detecteert.
Bestelwagens van 2,5 tot 3,5 ton die grensoverschrijdend goederen vervoeren, zijn per 1 juli 2026 verplicht een smart tachograaf te hebben. Dit volgt uit EU Mobility Package I (Verordening 2020/1055). Bestelwagens voor uitsluitend nationaal transport vallen in 2026 nog niet onder deze verplichting.
Boetes bij het rijden zonder verplichte smart tachograaf kunnen bij ILT-controles in Nederland oplopen tot meerdere duizenden euro's per overtreding. De ILT (Inspectie Leefomgeving en Transport) voert regelmatig controles uit, ook via DSRC-uitlezing aan de kant van de weg.
Bron: EU-Verordening 2020/1054; Uitvoeringsverordening 2021/1228; ILT.nl — Smart tachograaf 2026.
Praktijkvoorbeeld
Een transportbedrijf dat met bestelwagens (3 ton) regelmatig naar Duitsland rijdt, moet per 1 juli 2026 een smart tachograaf installeren in elk van deze voertuigen. De vlootbeheerder plant de installaties gefaseerd in de eerste helft van 2026 om boetes bij grenscontroles te voorkomen.
Veelgestelde vragen over smart tachograaf
Is een smart tachograaf verplicht voor bestelwagens in Nederland?
Voor bestelwagens van 2,5–3,5 ton die grensoverschrijdend goederen vervoeren geldt per 1 juli 2026 een verplichting (EU Mobility Package I). Voor uitsluitend nationaal transport zijn bestelwagens in 2026 nog uitgezonderd.
Wat is het verschil tussen een digitale tachograaf en een smart tachograaf?
De digitale tachograaf (generatie 1, vanaf 2006) registreert rij- en rusttijden via een bestuurderskaart. De smart tachograaf (generatie 2) voegt geïntegreerd GPS toe, ondersteunt remote download door handhavers en heeft sterkere manipulatiebeveiliging.
Waar kan ik een smart tachograaf laten installeren?
Een smart tachograaf moet worden geïnstalleerd door een erkende tachograafinstallateur (RDW-gecertificeerd). Na installatie is een activering en ijking verplicht. Raadpleeg de RDW of uw wagenpark-dealer voor erkende installateurs in uw regio.