Chauffeursprivacy
Definitie
Chauffeursprivacy is het recht van werknemers die zakelijke voertuigen besturen op bescherming van hun persoonsgegevens die worden verwerkt via GPS-tracking, telematica, tachografen en overige boordapparatuur. Het recht is verankerd in de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG, Verordening EU 2016/679) en geldt voor alle persoonsgegevens die direct of indirect herleidbaar zijn tot een identificeerbare werknemer — inclusief locatiedata, snelheidsprofielen, rijgedragscores, laadtijden en rustperiodes.
De AVG kent vijf beginselen die het kader vormen voor chauffeursprivacy. Ten eerste rechtmatigheid, behoorlijkheid en transparantie (art. 5 lid 1 sub a): de werknemer moet weten dat zijn data worden verwerkt en waarvoor. Ten tweede doelbinding (art. 5 lid 1 sub b): GPS-data die voor rittenregistratie wordt verzameld, mag niet worden gebruikt voor andere doelen zoals capaciteitsmonitoring of prestatiebeoordeling tenzij de werknemer hiervoor apart is geïnformeerd. Ten derde opslagbeperking (art. 5 lid 1 sub e): locatiedata mag niet langer worden bewaard dan noodzakelijk voor het bedrijfsdoel. Ten vierde integriteit en vertrouwelijkheid (art. 5 lid 1 sub f): adequate technische beveiliging van de data. Ten vijfde dataminimalisatie (art. 5 lid 1 sub c): alleen de strikt noodzakelijke gegevens verwerken.
Aanvullende werknemersrechten onder de AVG zijn: recht op inzage (art. 15), recht op rectificatie (art. 16), recht op wissing (art. 17, beperkt door de fiscale bewaarplicht van art. 52 AWR), recht op beperking van verwerking (art. 18) en recht op overdraagbaarheid (art. 20). De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) behandelt klachten van werknemers over schending van chauffeursprivacy en kan bestuurlijke boetes opleggen van maximaal €20 miljoen of 4% van de wereldwijde jaaromzet.
De ondernemingsraad heeft op grond van artikel 27 lid 1 sub l van de Wet op de ondernemingsraden (WOR) instemmingsrecht bij de invoering en wijziging van systemen die het gedrag of de prestaties van werknemers volgen, inclusief GPS-tracking- en telematicastystemen.
Bron: AVG (Verordening EU 2016/679) art. 5, 6, 13, 15, 17, 18, 20; Autoriteit Persoonsgegevens — GPS-tracking werknemers 2024; WOR art. 27 lid 1 sub l; Artikel 29-werkgroep — Opinie 2/2017 werknemersmonitoring.
Praktijkvoorbeeld
Een transportbedrijf wil de GPS-data van chauffeurs gaan gebruiken voor prestatiebeoordeling, naast het bestaande gebruik voor rittenregistratie. De HR-afdeling stelt een aanvullende verwerkingsdoelstelling op, bespreekt dit met de ondernemingsraad die instemmingsrecht heeft, informeert chauffeurs via een bijlage bij de arbeidsovereenkomst en legt de wijziging vast in het verwerkingsregister (art. 30 AVG). Zonder deze stappen zou de uitbreiding een schending van de chauffeursprivacy zijn.
Veelgestelde vragen over chauffeursprivacy
Mogen privéritten van chauffeurs worden bekeken door de werkgever?
Nee. Als de zakelijke auto ook voor privégebruik beschikbaar is, mogen privéritten alleen worden geregistreerd als privé-markering voor de rittenregistratie, maar de werkgever mag de privéritroutes inhoudelijk niet inzien. De Autoriteit Persoonsgegevens stelt dat privéritten niet nader geanalyseerd mogen worden door de werkgever.
Heeft een werknemer recht op inzage in zijn eigen GPS-data?
Ja, op grond van artikel 15 AVG heeft elke betrokkene het recht om inzage te vragen in zijn persoonsgegevens, inclusief GPS- en rittenregistratiedata. De werkgever of de verwerker moet deze informatie binnen een maand verstrekken, en dit is in beginsel gratis.
Mag de werkgever GPS-data gebruiken bij een ontslagprocedure?
In beperkte mate. GPS-data die is verzameld voor een legitiem en kenbaar gemaakt doel kan als bijkomend bewijs worden ingezet als het direct gerelateerd is aan de ontslagreden. Bewijs vergaard in strijd met de AVG-doelbinding kan door de rechter worden uitgesloten.
Hoe lang mag de werkgever rijgedragdata van chauffeurs bewaren?
Rijgedragdata voor coaching-doeleinden mag doorgaans 3 tot 12 maanden worden bewaard — lang genoeg voor coachingcyclussen, maar niet langer dan noodzakelijk (AVG art. 5 lid 1 sub e). GPS-ritdata voor fiscale rittenregistratie moet minimaal zeven jaar worden bewaard (AWR art. 52).