Smart Tachograaf 2 Bestelwagen 2026: Wanneer is Het Verplicht?
Wat is de smart tachograaf versie 2?
De smart tachograaf versie 2 — ook aangeduid als Gen 2 of DTCO 4.1 — is de tweede generatie van de slimme digitale tachograaf die verplicht wordt gesteld door EU-verordening 2020/1054 (Mobility Package I). Het apparaat registreert automatisch de rij- en rusttijden van chauffeurs en communiceert via draadloze technologie (ITS-G5 en DSRC) met handhavingsdiensten langs de weg.
Het belangrijkste onderscheid met versie 1 is de automatische grensdetectie en de mogelijkheid voor wegkant-uitlezen door handhavingsdiensten zonder dat het voertuig hoeft te stoppen. Dit vereenvoudigt internationale controles aanzienlijk.
De ILT (Inspectie Leefomgeving en Transport) is in Nederland de handhavende instantie voor tachograafverplichtingen en voert controles uit op aanwezigheid en correcte werking van het apparaat.
Welke bestelwagens moeten een smart tachograaf 2 hebben?
De tachograafverplichting is gekoppeld aan de toegestane maximummassa (TMM) van het voertuig en het type transport. Het onderscheid tussen lichte en zware bedrijfsvoertuigen is bepalend.
| Voertuigcategorie | Gewicht (TMM) | Tachograafplicht | ST2 vereist |
|---|---|---|---|
| N1 — lichte bestelwagen | Tot 3.500 kg | Vrijgesteld | Niet van toepassing |
| N2 — middelzwaar voertuig | 3.500–12.000 kg | Verplicht bij internationaal transport | Ja, voor internationaal rijdende voertuigen |
| N3 — zwaar voertuig | Boven 12.000 kg | Verplicht (nationaal en internationaal) | Ja, voor alle nieuwe registraties |
Bron: EU Verordening 165/2014, Mobility Package I (EU 2020/1054), ILT.nl
De categoriegrenzen zijn gebaseerd op de toegestane maximummassa (TMM), niet het eigen gewicht van het voertuig. Controleer uw kentekenbewijs of voertuigdocumenten voor de exacte categorie.
Retrofitdeadlines voor bestaande voertuigen
Het Mobility Package I stelde een gefaseerde invoeringstijdlijn vast. Voor bestaande voertuigen die al over een tachograaf beschikken, gelden retrofitverplichtingen. De relevante deadlines voor N2-voertuigen:
21 augustus 2023
Nieuwe N2- en N3-voertuigen geregistreerd voor internationaal goederenvervoer moeten zijn uitgerust met smart tachograaf versie 2.
31 december 2024
N2- en N3-voertuigen met een smart tachograaf versie 1 die internationaal rijden, moeten zijn omgebouwd naar versie 2.
31 december 2025
N2- en N3-voertuigen met een digitale (niet-smart) tachograaf die internationaal rijden, moeten zijn omgebouwd naar smart tachograaf versie 2.
Raadpleeg altijd ILT.nl voor de actuele stand van zaken voor uw specifieke voertuig en rijprofiel.
Vrijstellingen en uitzonderingen
Niet alle voertuigen boven 3.500 kg zijn zonder meer tachograafplichtig. EU Verordening 165/2014 kent een aantal vrijstellingen die relevant zijn voor bestelwagens en licht bedrijfsvervoer.
Uitsluitend nationaal vervoer
Bepaalde N2-voertuigen die uitsluitend nationaal rijden kunnen tijdelijk zijn vrijgesteld van de smart tachograaf 2-verplichting. Raadpleeg ILT.nl voor de actuele status.
Landbouw en bosbouw
Voertuigen ingezet voor landbouw, tuinbouw, bosbouw of visserij zijn in veel gevallen vrijgesteld van de tachograafplicht.
Transport over korte afstand
Voertuigen uitsluitend ingezet binnen 100 km van de thuisbasis kunnen onder bepaalde voorwaarden zijn vrijgesteld.
Speciale voertuigen
Reparatiewagens, tentoonstellingsvoertuigen en bepaalde nooddienstvoertuigen kunnen zijn vrijgesteld. Zie bijlage I van EU Verordening 165/2014.
Remote uitlezen: operationele voordelen
Een van de praktische voordelen van de smart tachograaf versie 2 voor transportbedrijven is de mogelijkheid voor remote uitlezen. De rij- en rusttijdendata worden automatisch doorgezonden naar de fleet manager of transportplanner, zonder handmatige kaartuitwisseling.
Voor N2- en N3-wagenparkbeheer biedt remote uitlezen tijdige signalering van dreigende overschrijdingen, geautomatiseerde archivering van de wettelijk verplichte DDD-bestanden en directe integratie met planningssoftware.
Meer informatie over remote tachograaf uitlezen is beschikbaar via de tachograaf uitlezen pagina.
ILT-boetes bij niet-naleving
De ILT voert controles uit op aanwezigheid, correcte werking en tijdige uitlezing van tachografen. Bij overtredingen worden aanzienlijke boetes opgelegd conform het Boetebeleidsregels wegvervoer.
| Overtreding | Categorie | Maximaal bedrag |
|---|---|---|
| Geen werkende tachograaf aanwezig | Ernstig | Tot €4.400 |
| Onjuist gebruik tachograaf | Ernstig | Tot €4.400 |
| Te late uitlezing tachograafdata | Matig | Afhankelijk van frequentie |
| Ontbreken keuringsplakket | Licht | Variabel |
Bron: ILT.nl — Boetebeleidsregels wegvervoer
Smart tachograaf 2 en GPS tracking combineren
Voor transportbedrijven met N2- en N3-voertuigen biedt de combinatie van smart tachograaf 2 en een geïntegreerd GPS fleet management systeem de meeste operationele voordelen. De tachograaf registreert rij- en rusttijden conform de wetgeving; het GPS-systeem voegt realtime locatie, route-optimalisatie en rittenregistratie toe.
Meer informatie over fleet management voor transportbedrijven is beschikbaar via de fleet management transport pagina en de GPS tracking pagina.
Gerelateerde onderwerpen
Tachograaf Uitlezen
Remote tachograaf uitlezen — automatisch en ILT-compliant.
GPS Tracking
Realtime GPS tracking voor zakelijke voertuigen en wagenparken.
Fleet Management Transport
Fleet management voor transport en logistiek — EU Mobility Package compliant.
Prijzen
Transparante tarieven voor GPS tracking en tachograafoplossingen.
Veelgestelde vragen over smart tachograaf 2 en bestelwagens
Moet een bestelwagen een smart tachograaf 2 hebben in 2026?
Alleen N2-voertuigen (3.500–12.000 kg) en N3-voertuigen (boven 12.000 kg) die internationaal rijden zijn verplicht. Lichte bestelwagens tot 3.500 kg (N1) zijn vrijgesteld van de tachograafplicht.
Wat is het verschil tussen smart tachograaf versie 1 en versie 2?
Versie 2 biedt remote communicatie via ITS-G5, automatische grensdetectie en Galileo GNSS-ondersteuning. Versie 1 mist de automatische grensdetectie en ITS-G5-interface.
Wanneer moeten N2-voertuigen zijn omgebouwd naar smart tachograaf 2?
Voor N2-voertuigen met smart tachograaf versie 1 gold een deadline van 31 december 2024. Voertuigen met een digitale (niet-smart) tachograaf hebben een deadline van 31 december 2025.
Wat zijn de ILT-boetes bij ontbreken van een correcte tachograaf?
De ILT kan boetes opleggen tot €4.400 per overtreding bij het ontbreken van een correct functionerende tachograaf.
Valt een bestelwagen van 3.000 kg onder de tachograafplicht?
Nee. Voertuigen in categorie N1 (maximaal 3.500 kg toegestane maximummassa) zijn vrijgesteld van de tachograafplicht.
Bronnen
- ILT.nl — Tachograaf: verplichting, gebruik en controle
- Rijksoverheid.nl — Rij- en rusttijden
- EU Verordening 165/2014 betreffende tachografen in het wegvervoer
- EU Verordening 2020/1054 (Mobility Package I) — Smart tachograaf versie 2 verplichting